człowiek

Ewolucyjny wyścig zbrojeń. O potyczkach patogenów z ich ofiarami (w tym nami) [E24]

Dlaczego wirusy przeskakują między gatunkami? Czy możemy to powstrzymać? I w zasadzie, dlaczego patogeny są pato, czyli nie moglibyśmy wszyscy żyć w zgodzie? W Radiu Naukowym rozmawiamy o niekończącym się wyścigu zbrojeń między patogenami, a ich ofiarami. Jest o medycznych zastosowaniach nicieni, pochodzeniu wirusa HIV, a także o tym, czy może kiedyś przyjść zaraza, która…

Read More

Jak mrówka trafia do mrowiska, a człowiek do domu? O orientacji w przestrzeni [E21]

Jak to się dzieje że mrówka wraca do mrowiska, bociany do Polski, a my – np. chcąc wyjść z domu kierujemy się do wyjścia, a nie do szafy? Za wszystko odpowiada zdolność do orientacji w przestrzeni – W świecie zwierząt tak powszechna, że umyka nam, jak skomplikowane obliczenia – bardzo różnych mózgów – za nią…

Read More

Złote, bo naukowe. Reguły odchudzania [E15]

Jak schudnąć? Pytanie całoroczne, choć im bliżej wiosny, tym więcej będzie nagłówków w tym stylu. I artykulików, niestety bardzo różnej jakości, obiecujących „z całą pewnością” skuteczne metody. Nie lubię internetowego szumu informacjnego, dlatego w Radiu Naukowym porządkujemy te sprawy z jednym z najfajniejszych i najmądrzejszych dietetyków na polskiej scenie dietetycznej. To Damian Parol, doktor nauk…

Read More

Wielkie WOW w biologii. Sztuczna inteligencja świetnie przewiduje strukturę 3D białek [E13]

Białka to podstawa. Są w każdej komórce naszego ciała i pełnią rozmaite funkcje. Budują, transportują, odbierają sygnały, powodują ruch… W uproszczeniu, to takie sznurki, składające się z aminokwasów. Ale – co fascynujące – sama informacja o tym, z jakich aminokwasów składa się białko, nie wystarcza do zrozumienia, jaką funkcję pełni. Potrzebna jest wiedza o jego…

Read More

Czy dieta paleo obowiązywała w paleolicie? O naukowych pretensjach mód żywieniowych [E12]

Diety to niezwykle gorący temat. Zwolennicy tej czy innej diety lubią się podpierać argumentami ewolucyjnymi: że oto człowiek wyewoluował do tego czy owego, zatem powinien jeść to czy tamto. W 12. odcinku Radia Naukowego sprawdzamy te twierdzenia na podstawie diety paleo, obaw w kwestii glutenu i domniemanej uber-mięsożerności człowieka. Opowiada biolożka ewolucyjna, dr hab. Agnieszka…

Read More

Pigułka wiedzy o genetyce człowieka [E10]

Wiecie, że w naszym DNA są fragmenty pochodzące od wirusów? Wydaje mi się to bardzo ciekawe, szczególnie teraz, gdy o wirusach (jednym konkretnie) słyszymy niemal codziennie. A to dopiero początek fascynujących i bardzo przystępnie podanych treści, jakie możecie przeczytać w książce prof. Ewy Bartnik „Co kryje się w naszych genach? Największa łamigłówka ludzkości” (wyd. Zwierciadło)….

Read More

Co Ty wiesz o największym organie swojego ciała? [E08]

Ma podwójną naturę: jest wytrzymała i delikatna jednocześnie. Potrafi się regenerować, ale to jej stan wyraźnie pokazuje nasz wiek. To na niej pojawia się najczęstszy nowotwór człowieka, o którym najpewniej… nigdy nie słyszeliście. Sama byłam zaskoczona, kiedy wyczytałam to w książce Pauliny Łopatniuk „Na własnej skórze. Mała książka o wielkim organie” wydanej przez Wydawnictwo Poznańskie….

Read More

Szczepionka przeciw Covid-19. Co zawiera? Jak działa? [E04]

SARS-CoV-2 doprowadził do śmierci ponad 1,7 mln osób na świecie. Co najmniej. Do tej liczby trzeba doliczyć wszystkie zgony, których można byłoby uniknąć, gdyby ochrona zdrowia nie była przeciążona. Teraz mamy szansę opanować wirusa dzięki szczepionkom. Pierwsza z nich, firm Pfizer i BioNTech, właśnie została zatwierdzona przez Komisję Europejską; 27 grudnia w Polsce mają zacząć…

Read More

Pandemia a nasza ewolucja, czyli dlaczego męczy nas ograniczanie kontaktów? [E02]

W ciągu 2020 roku musieliśmy nagle nauczyć się żyć w świecie, w którym kontakty z innymi są bardzo ograniczone. Kluczowy stał się dystans społeczny. Dla większości z nas to trudne… Ale właściwie dlaczego tak jest? Życie w grupach to sporo wysiłku. Trzeba negocjować, ustępować, ustalać hierarchię. Wcale nie trzeba się tak męczyć, wiele zwierząt prowadzi…

Read More