Otwórz schowek Brak ulubionych odcinków
Protisty mają jedną komórkę i nie narzekają | prof. Anna Karnkowska

Protisty mają jedną komórkę i nie narzekają | prof. Anna Karnkowska

Nr 313
Pobierz Dodaj do ulubionych

Udostępnij odcinek

Nr 313
Pobierz Dodaj do ulubionych

Udostępnij odcinek

Dodaj do ulubionych
Pobierz odcinek

Udostępnij odcinek

Zobacz notatnik z odcinka
prof. Anna Karnkowska

prof. Anna Karnkowska

Jest badaczką różnorodności, ekologii i ewolucji mikroorganizmów eukariotycznych. Próbuje lepiej zrozumieć ewolucję organizmów eukariotycznych i udział endosymbioz w powstaniu i różnicowaniu Eukaryota. Obecnie koncentruje się na badaniach relacji endosymbiotycznych mikroorganizmów eukariotycznych i bakterii w środowiskach słodkowodnych. Pracuje w Instytucie Biologii Ewolucyjnej na Uniwersytecie Warszawskim.

Wszystko wskazuje na to, że wspólny przodek eukariontów (czyli też nas) sprzed niemal dwóch miliardów lat był protistem, konkretnie bakteriożernym wiciowcem. Czy to oznacza, że drzemie w nas cząstka pierwotnego mikroświata? W Radiu Naukowym nie boimy się spoilerów, zatem odpowiadamy od razu: jeszcze jak!

W tym odcinku czas na rehabilitację protistów, uznawanych często w szkole za nudne – na czele z pantofelkiem. – Protisty to nie jest poprawna nazwa taksonomiczna, ale używamy jej do opisu rzeczywistości i dla uproszczenia – przyznaje w Radiu Naukowym prof. Anna Karnkowska z Instytutu Biologii Ewolucyjnej na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pod tym pojęciem kryje się zróżnicowana grupa organizmów. Część z nich wywołuje groźne choroby (np. malaria), inne tworzą fitoplankton produkujący połowę tlenu na Ziemi, a jeszcze inne – jak śluzowiec Physarum polycephalum – pozbawione układu nerwowego potrafią optymalnie odtworzyć sieć połączeń komunikacyjnych (a przynajmniej tokijskiego metra).

Z odcinka dowiecie się też, jak ameby zwane wampirellidami wysysają zawartość ze swoich ofiar, na czym polega sekret orzęska potrafiącego skrócić i wydłużyć swoją „szyję” niczym papierowe origami oraz co nauka mówi o wpływie Toxoplasma gondii na zachowanie gryzoni i ludzi. Poznajcie też historię endosymbiozy (która jest tak ważna w historii życia na Ziemi, że powinniśmy sobie tę nazwę tatuować) i odpowiedź na pytanie, dlaczego w pewnym sensie wszyscy jesteśmy ewolucyjnymi chimerami.

Gorąco polecam! Dostrzegajmy ten fascynujący mikroświat wokół nas!

Dodane:

Notatki do odcinka

Żarłoczne vampirellidy: https://www.youtube.com/watch?v=EFCQoObWtvQ
Lacrymaria – długoszyi orzęsek
publikacja: https://www.science.org/doi/10.1126/science.adk5511
filmik: https://www.youtube.com/shorts/SsAiiCTH2fY
Polujące bruzdnice: https://www.youtube.com/watch?v=9KtSQphEeKc
Śluzowiec Physarum : https://www.youtube.com/watch?v=GY_uMH8Xpy0
I eksperyment z mapą Tokio: https://youtube.com/shorts/GwKuFREOgmo?si=5ToswJb7ftd5z8t4
Publikacja https://www.nature.com/articles/nature.2012.11811

Aktualne drzewo eukariota: https://www.nature.com/articles/s41586-025-09750-0
Teksty:
„From climate change to mind control, protists run the world”
https://www.earlham.ac.uk/articles/climate-change-mind-control-protists-run-world
Anna Karnkowska„Czy współpraca się opłaca?”, Academia
https://academia.pan.pl/czy-wspolpraca-sie-oplaca/

Linki zebrała prof. Karnkowska, dziękujemy!

prof. Anna Karnkowska

prof. Anna Karnkowska

Jest badaczką różnorodności, ekologii i ewolucji mikroorganizmów eukariotycznych. Próbuje lepiej zrozumieć ewolucję organizmów eukariotycznych i udział endosymbioz w powstaniu i różnicowaniu Eukaryota. Obecnie koncentruje się na badaniach relacji endosymbiotycznych mikroorganizmów eukariotycznych i bakterii w środowiskach słodkowodnych. Pracuje w Instytucie Biologii Ewolucyjnej na Uniwersytecie Warszawskim.

Obserwuj Radio Naukowe

Białka – najbardziej zakręcone cegiełki życia | dr Takao Ishikawa
Nr 290
1:29:07
1:29:07
Dodaj do ulubionych
Pobierz odcinek

Udostępnij odcinek

Bakterie – czy to one sterują naszym „ja”? | prof. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska
Nr 144
53:20
2,7 tys.
53:20
2,7 tys.
Dodaj do ulubionych
Pobierz odcinek

Udostępnij odcinek

Wspólnota życia - ewolucja odsłania prawdę o pochodzeniu człowieka | dr Piotr Bernatowicz
Nr 212
1:04:29
1:04:29
Dodaj do ulubionych
Pobierz odcinek

Udostępnij odcinek

Najdziwniejsze grzyby z polskich lasów | prof. Marta Wrzosek
Nr 311
Dodaj do ulubionych
Pobierz odcinek

Udostępnij odcinek

Ulubione

Przejdź do treści