Pracuje na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się przemianami religijnymi i społecznymi, a zwłaszcza kultem świętych, wróżbiarstwem, monastycyzmem, historią kleru oraz kradzieży w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu. Kieruje Centrum Badań nad Cywilizacjami Starożytnymi (UW), a gościnnie wykładał i prowadził badania na uniwersytetach w Oksfordzie, Princeton i Reading, na Central European University oraz École Pratique des Hautes Études i École des Hautes Études en Sciences Sociales w Paryżu.
Opublikował m.in. książki Szatan i jego słudzy. Rola diabła w łacińskiej literaturze hagiograficznej IV-V wieku (Kraków 2003), The Beginnings of the Cult of Relics (Oxford 2019) oraz Christian Divination in Late Antiquity (Amsterdam 2020).
W systemie prawnym kultury rzymskiej, na której tle kształtowało się chrześcijaństwo, pojęcie cudzołóstwa odnosiło się do naruszania praw mężczyzny. Cudzołożnikiem był ktoś, kto spał z żoną innego, cudzołożnicą była żona, która zdradzała męża. Religia chrześcijańska przyniosła tu nową optykę. – Nowością jest to, że mówimy: jeżeli ty masz żonę, to nie wolno ci szukać zaspokojenia seksualnego poza małżeństwem. Bo jesteś zobowiązany nie tylko do respektowania praw innego mężczyzny, jesteś zobowiązany wobec swojej żony. I to jest naprawdę coś nowego – mówi prof. Robert Wiśniewski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy przy okazji premiery wyczekiwanej kontynuacji książki „Chrześcijanie pierwszych wieków”, wydanej w naszym Wydawnictwie RN.
Drugi tom nosi podtytuł „Modlitwa, moralność, magia” i pokazuje, jak chrześcijaństwo układało ludziom świat. – Jak zaczęło porządkować czas, jak zaczęło porządkować moralność, w jaki sposób zaczęło porządkować na poziomie rytualnym i innym relacje między ludźmi a Bogiem – wylicza prof. Wiśniewski.
Co ciekawe, starożytni bali się niecnego wykorzystania w magii szczątków osoby, która zmarła gwałtowną śmiercią. Chrześcijanie z takich szczątków zrobili świętość: kontakt z relikwią to kontakt z zaświatami, które ludzie błagają o zupełnie rzeczywiste zmiany w swoim życiu. – Jednocześnie myślą sobie, że bliskość relikwii działa w sposób zupełnie automatyczny – opowiada prof. Wiśniewski. Kształtuje się koncepcja zaświatów, w tym czyśćca, w którym zmarli „odrabiają” grzechy, a żyjący mogą im w tym pomóc, na przykład ofiarować w ich intencji modlitwę lub eucharystię. – Na początku V wieku to było traktowane już jako stary obyczaj – wskazuje historyk.
W odcinku usłyszycie też, ile osób mogło słyszeć kazanie w starożytnym kościele, jakich metod używali chrześcijanie do wróżenia, czy bali się piekła i jak to wszystko może zbadać historyk.
🚚✍ Uwaga! Przedsprzedaż trwa do 8 listopada! Książki dostępne w niższych cenach! Szczególnie zwróćcie uwagę na pakiet premier – to darmowa dostawa i jedyna możliwość zdobycia autografów przy zakupie online. Więcej na https://wydawnictworn.pl/
📅 Spotkanie autorskie z prof. Wiśniewskim 23 listopada o godz. 19:00 w Big Book Cafe MDM w Warszawie, poprowadzi prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò. Zapis opublikujemy później na naszych kanałach.
Pracuje na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się przemianami religijnymi i społecznymi, a zwłaszcza kultem świętych, wróżbiarstwem, monastycyzmem, historią kleru oraz kradzieży w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu. Kieruje Centrum Badań nad Cywilizacjami Starożytnymi (UW), a gościnnie wykładał i prowadził badania na uniwersytetach w Oksfordzie, Princeton i Reading, na Central European University oraz École Pratique des Hautes Études i École des Hautes Études en Sciences Sociales w Paryżu.
Opublikował m.in. książki Szatan i jego słudzy. Rola diabła w łacińskiej literaturze hagiograficznej IV-V wieku (Kraków 2003), The Beginnings of the Cult of Relics (Oxford 2019) oraz Christian Divination in Late Antiquity (Amsterdam 2020).