Otwórz schowek Brak ulubionych odcinków
Mikroskopia bezstresowa - nowe pomysły na podglądanie życia | prof. Maciej Trusiak

Mikroskopia bezstresowa – nowe pomysły na podglądanie życia | prof. Maciej Trusiak

Nr 202
Pobierz Dodaj do ulubionych

Udostępnij odcinek

Nr 202
Pobierz Dodaj do ulubionych

Udostępnij odcinek

Dodaj do ulubionych
Pobierz odcinek

Udostępnij odcinek

Zobacz notatnik z odcinka
prof. Maciej Trusiak

prof. Maciej Trusiak

Laureat ERC Starting Grant, prestiżowego grantu przyznawanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych projektom o pionierskim charakterze, przekraczającym obecne granice wiedzy. Pracuje w Instytucie Mikromechaniki i Fotoniki na Wydziale Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. Zainteresowania naukowe: mikroskopia obliczeniowa, obrazowanie komórek i tkanek, interferometria, przetwarzanie i analiza danych, cyfrowa mikroskopia holograficzna, biofotonika, algorytmy numerycznej rekonstrukcji, ilościowe obrazowanie fazy, mikroskopia bez znaczników.
Kieruje Quantitative Computational Imaging Lab

Wyobraźcie sobie badanie komórek pod mikroskopem: szukacie konkretnego zjawiska, macie do dyspozycji dziesiątki tysięcy wyhodowanych komórek, ale żeby coś zobaczyć, trzeba je oczywiście odpowiednio powiększyć. Pole widoczne w odpowiednio mocnym mikroskopie mierzy zaledwie 80×80 mikrometrów, a więc mieści się w nim dosłownie kilka komórek. – Trzeba mieć dużo szczęścia, żeby trafić akurat na takie komórki, które zachowują się w sposób ciekawy dla nas – mówi prof. Maciej Trusiak z Instytutu Mikromechaniki i Fotoniki na Wydziale Mechatroniki Politechniki Warszawskiej, laureat ERC Starting Grant, czyli prestiżowego europejskiego „grantu na przełom” – służy poszukiwaniu nowych rozwiązań i pól nauki. Prof. Trusiak otrzymał taki właśnie grant na projekt NaNoLens: nanoskopii bezsoczewkowej i bezznacznikowej. Nowe narzędzie badawcze ma pozwolić na o wiele szersze pole widzenia i obserwację wielu komórek jednocześnie.

NaNoLens ma odpowiedzieć na jeszcze jeden problem. Żywe komórki są przezroczyste, żeby móc im się przyglądać korzysta się z mikroskopii fluorescencyjnej: przed pomiarem wybarwia się próbkę (można nawet osobno wybarwić poszczególne elementy komórki), następnie mocno się ją naświetla, by wzbudzić fluorofory, które zaczynają świecić na dany kolor i pod mikroskopem wszystko pięknie widać. Ten system ma jednak poważne wady: zajmuje dużo czasu, jest dość kosztowny i obciąża komórkę – nie do końca wiemy, czy bez kolorowania i naświetlania zachowywałaby się tak samo.

Projekt NaNoLens zakłada rezygnację ze znaczników. Ale jak coś bez nich zobaczyć? Potrzebne są światło i… algorytm. – Mikroskopia obliczeniowa składa się z dwóch etapów: najpierw rejestrujemy dane, potem je rekonstruujemy – opowiada prof. Trusiak. Przez badaną komórkę przepuszczamy światło, nagrywamy efekt, a potem odpowiedni algorytm dokonuje wstecznych obliczeń, jak musiała wyglądać komórka w tym procesie. Dzięki zastosowaniu techniki bezsoczewkowej można natomiast obserwować całą kolonię komórek naraz, a więc wyłapać interesujące nas zjawisko dużo szybciej i z mniejszą szansą, że coś przeoczymy lub pomylimy. Fascynujące, co?

Rozmawiamy też o tym, do czego można byłoby wykorzystywać w przyszłości technologię NaNoLens, co trzeba zrobić, żeby dostać grant ERC, jak ważne są pieniądze w nauce (bardzo!) i w jakich dziedzinach „Polak potrafi” w światowej nauce (jesteśmy mocni w fotonice i optyce). Bardzo polecam ten odcinek, to konkretne zajrzenie za kulisy nauki!

Na filmie widać obraz 3D neuronów. Autorami wideo są dr Piotr Zdankowski, dr Julianna Winnik z Grupy Ilościowego Obrazowania Obliczeniowego na Politechnice Warszawskiej, laboratorium kieruje prof. Maciej Trusiak. Zobrazowany materiał (neurony) przygotowała dr hab. Marzena Stefaniuk z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN.

Dodane:

Notatki do odcinka

Zobaczcie, jak pracuje zespół prof. Trusiaka:

prof. Maciej Trusiak

prof. Maciej Trusiak

Laureat ERC Starting Grant, prestiżowego grantu przyznawanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych projektom o pionierskim charakterze, przekraczającym obecne granice wiedzy. Pracuje w Instytucie Mikromechaniki i Fotoniki na Wydziale Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. Zainteresowania naukowe: mikroskopia obliczeniowa, obrazowanie komórek i tkanek, interferometria, przetwarzanie i analiza danych, cyfrowa mikroskopia holograficzna, biofotonika, algorytmy numerycznej rekonstrukcji, ilościowe obrazowanie fazy, mikroskopia bez znaczników.
Kieruje Quantitative Computational Imaging Lab

Obserwuj Radio Naukowe

Ulubione

Skip to content